Je wil burgers betrekken bij je beleid of project, maar hoe pak je dat op een goede manier aan? We merken dat er veel vraag is naar de praktische aanpak bij het starten met participatie. Daarom combineren we in dit Broodje Burger een praktijkgerichte basisopleiding in de voormiddag met een verdiepend namiddagprogramma. Jij kiest waarvoor je inschrijft.
Participatie en communicatie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een participatietraject is gedoemd te mislukken als je niet goed communiceert voor, tijdens en na het proces. Maar ‘goed communiceren’: hoe doe je dat? Broodje Burger nodigde communicatie expert Eric Goubin uit, hoofdlector en onderzoeker overheidscommunicatie bij Thomas More en Kortom. Ook Hanne Schuermans zakte af naar de Innovatiecampus in Geel. Zij werkt als participatie-expert op de communicatiedienst in Kortenberg. Een win win?
Op het Broodje Burger van 2 februari in het Dorpshuis in Vorselaar gaf Avansa Kempen niet het woord aan politici, ambtenaren of participatiespecialisten, maar aan geëngageerde burgers. Waar lopen zij tegenaan met hun participatieve ideeën en projecten? Welke obstakels komen zij tegen? Waar gaat het goed en fout? 25 politici en ambtenaren luisterden naar de ervaringen van Paul De Wit uit Retie en Bart Janssens uit Vorselaar en gingen nadien met hen in gesprek.
Het bereiken en betrekken van maatschappelijke kwetsbare groepen: het is de heilige graal voor elke gemeente en ook voor Avansa Kempen, specialist in het betrekken van burgers bij het beleid. Eén zaligmakend antwoord om deze moeilijk bereikbare doelgroep ‘mee’ te krijgen, is er niet. Maar in de tiende editie van Broodje Burger reikten deskundigen Bart Ketelslegers, Nancy Keuren, Katrien Loots, Chris Dielis en Irene van de Ven enkele handige tools en tips aan.
Burgerparticipatie neemt aan belang toe. Om tot breed gedragen beslissingen te komen, raadplegen overheden steeds vaker de burger. Dat kan op veel manieren gebeuren. Een van de methodes waar vandaag volop mee geëxperimenteerd wordt, is loting. Het is perfect mogelijk om een participatietraject op te zetten via loting. Maar wat zijn de voordelen daarvan en waar liggen de valkuilen? Evelyne Deceur begeleidde in Gent enkele participatietrajecten waarbij burgers geloot werden.
Burgerparticipatie en de regio Kempen: het is een succesverhaal. Olen won eind 2024 de eerste Belgische Athena-prijs voor lokale burgerparticipatie. Geel en Vorselaar zaten in de finale. “Die onderscheidingen motiveren ons om nog een tandje bij te steken,” leidt Katrien Loots een Broodje Burger in met als thema ‘Participatie in het meerjarenplan’.
Wat hebben de deelnemers van een Broodje Burger gemeen? Ze voelen ‘iets’ voor participatie in de brede zin van het woord. Ze willen aan die kar trekken van ‘burgers betrekken’, zoeken input en zijn benieuwd naar gelijkgezinden om verhalen en ervaringen uit te wisselen.
De tijd waarin je als overheidsinstantie een beleid kon voeren zonder burgers te betrekken, ligt definitief achter ons. “Het is volstrekt ondenkbaar om dat nu nog te doen,” zei Filip De Rynck, hoogleraar bestuurskunde. “De vraag is dus niet óf je inspraak wil organiseren, maar hoe.” En dat is een delicate kwestie. Katrien Loots van Avansa Kempen wees op 3 regels: “Zorg dat je ‘mee’ bent, snap wat je doet en zorg dat alles samenhangt.”
De burger wil mee aan tafel zitten en meebeslissen over wat er gebeurt in zijn gemeente. En maar goed ook, want meer inspraak van de burgers versterkt het beleid en bouwt stevige bruggen tussen bestuur en inwoner. Maar een duurzaam of gemeentebreed participatiebeleid, hoe begin je daaraan? Om die vraag te beantwoorden, schakelde lokaal bestuur Herenthout de hulp in van Avansa Kempen, die met 20 jaar burgerparticipatie op de teller expert ter zake is. Als kers op de taart lanceerde Avansa Kempen ‘Burgers Betrekken’, een gloednieuw handboek over participatief beleid.
Het eerste Broodje Burger van 2024 begon met een date. Een speeddate. In enkele minuten tijd konden alle deelnemers met elkaar kennismaken en polsen naar ieders eigen kijk op participatie. Na de speeddate was de beurt aan Sigrid Bosmans, uitgenodigd door Avansa Kempen om een grootschalig participatieproject uit Mechelen, ‘De Grond der Dingen’, voor te stellen. Het project sleepte in 2019 de ‘Ultima’ in de wacht voor Lokaal Cultuurbeleid.
