Mieke Luyts van Avansa Kempen begint met een kadering van het evenement. “Uit het rapport dat wij samen met Rosa vzw hebben gemaakt, blijkt dat er vandaag de dag nog veel ongelijkheden zijn tussen mannen en vrouwen. Vanavond focussen we op één daarvan: menstruatiewelzijn en menopauze. We richten onze blik op theorie en inhoud, maar gaan ook in gesprek met de partners om te bekijken hoe we er iets aan kunnen veranderen en hopelijk verbeteren.”

Het inhoudelijk luik start met een verwelkoming door presentatrice en host Erika Van Tielen. Ze verwelkomt de talrijk opgekomen dames én de twee mannelijke aanwezigen, ’twee pioniers’. Erika gaat in gesprek met twee experten rond de thema’s menstruatiewelzijn en menopauze. Liesbeth Gijsel is hoofdredacteur van Eos Psyche&Brein, maakte de podcast ‘Ongesteld’ over menstruatie en schreef het boek ‘F*ck de menopauze – Wat niemand je vertelt over de overgang’. Dokter Ilse Vingerhoets werkt als arbeidsarts bij Securex en zetelt in de wetenschappelijke cel van de Externe Dienst. Daar legt ze zich vooral toe op onderzoek naar de relatie tussen herstelbehoefte en ziekte en uitval van werknemers.

Ilse legt uit wat we moeten weten over de menopauze: “De fase waarin de vruchtbaarheid afneemt, is de perimenopauze. Daarna kom je in de menopauze. Die overgang kan heel wat klachten meebrengen: opvliegers, brain fog, hartkloppingen, zweten, onrustig slapen… Het kan vrouwen ongemakkelijk of ongerust maken. Ook op de werkvloer zijn er gevolgen. Uit een studie blijkt dat 87% van de vrouwen op een bepaald ogenblik klachten ondervindt. De helft daarvan geeft aan dat die ook lastig kunnen zijn op het werk.”

“Het maakt eigenlijk zelfs niet uit wat de oorzaak is van de klachten. Er moet gewoon rekening mee gehouden worden,” vult Liesbeth aan.

Weinig bestudeerd

“In mijn opleiding als arts heb ik over deze problematiek maar weinig geleerd,” vertelt Ilse. “Over menopauze en perimenopauze zijn ook maar heel weinig studies uitgevoerd. Gelukkig is daarin wat verandering aan het komen.”

“Net omdat er hierover bij de gemiddelde mens zo weinig kennis is, vond ik het intrigerend om er in te duiken,” pikt Liesbeth in. “Het is belangrijk om de boodschap te verspreiden. Veel mensen hebben klachten, naar aanleiding van de menstruatie dan wel de menopauze. Die mogen niet op onbegrip stuiten. Dat we als vrouw in de menopauze terecht zullen komen, daar kunnen we niks aan doen. Maar we kunnen er wel opener over zijn. Hoewel dat niet mag doorslaan, want we mogen ook niet alle verantwoordelijkheid bij het individu leggen.”

“We leven in een prestatiegerichte maatschappij, waarin oudere werknemers bezorgd zijn over hun toekomst,” vult Ilse aan. “Als vrouw zit je daarnaast ook nog eens gevangen in je maatschappelijke rol én je functie thuis, waar je zorgt voor je naasten. Aan het einde van de werkdag is je energieniveau vaak erg laag en bij een slecht evenwicht tussen werk en privé is de herstelbehoefte tot acht keer hoger. Daar mag je als werkgever niet aan voorbij gaan.”

Autonomie voor de vrouw

“Het is ook belangrijk om meer autonomie te geven aan vrouwen, als werkgever,” aldus Liesbeth. “Er kunnen dagen zijn dat een vrouwelijke medewerker liever minder uren presteert of een bepaalde outfit (denk maar aan de witte uniformen in de zorg) liever niet wil aantrekken.”

“Die verandering overbrengen kan je doen door ze in te bedden in een ruimer verhaal van flexibeler werken,” rondt Ilse af. “Vraag je werkgever om infosessies te volgen, creëer bewustzijn bij de HR-afdeling. Alles start met het bespreekbaar te maken. De zaken benoemen, verlaagt de drempel.”

Burnout of menopauze?

Na de experten werden de gesprekken verder gezet aan inspiratietafels. Bij Rebelle vzw en CM Gezonde Buurten ging het over kennis rond menstruatie en de aanpak van menstruatiewelzijn. Femma Wereldvrouwen, ACV De Vormers en IDEWE legden het onderwerp ‘menopauze op de werkvloer’ op hun tafel. Aan de laatste tafel gebeurde dat onder leiding van Eefje Verwulgen, arbeidsarts bij IDEWE. “We merken dat er de laatste tijd meer aandacht komt rond deze thematiek, maar we zijn er zeker nog niet. Avonden als deze dienen om een taboe te doorbreken,” geeft ze aan. IDEWE heeft afgelopen zomer een grote bevraging gedaan over het thema en zal binnenkort met een gids vol tips&tricks komen, iets waar de dames rond de tafel met veel enthousiasme naar uitkijken.

Mady: “Ik voel mij echt slecht. Ik zit thuis en ik wil dat helemaal niet, ik zou mij zo graag nuttig maken. Ik doe mijn werk enorm graag en ik kan mij er niet bij neerleggen dat ik er nu niet in slaag om dat goed te doen. Ik schaam mij, voor het minste moet ik wenen. Ik word er gek van, want ik wil gewoon werken. Maar ik ben wel heel dankbaar voor het begrip dat ik van mijn leidinggevende krijg.”

Die leidinggevende zat ook aan tafel. “We hebben hierover al gesprekken gehad. Ik begrijp heel goed dat Mady niet na enkele weken gewoon weer aan de slag kan en dat alles dan achter de rug is. Wij werken in een mensgerichte organisatie, maar tegelijk zijn wij ook heel resultaatgericht. Onze klanten moeten geholpen worden. De druk ligt inderdaad hoog. Wij verwachten veel van onze medewerkers. Ik ben er vast van overtuigd dat we veel zorg en aandacht aan hun welbevinden moeten besteden en proactief moeten werken aan hoe wij ons werk werkbaar kunnen maken voor vrouwelijke medewerkers met een menopauzeproblematiek. Daarom ben ik vanavond ook hier. Ik word er zelf nog niet mee geconfronteerd, maar ik wil het wel begrijpen.”

Wat kan ik doen?

Die vraag om begrip, kennis en advies over hoe omgaan met menstruatie- en menopauzeproblematieken klinkt bij ongeveer alle aanwezigen vanavond.

“Ik ben uitgenodigd door mijn collega Greet en samen zijn we hier vanavond komen luisteren,” vertelt Tracey. “Wij werken in het openbaar vervoer, een echte mannenwereld. Het aantal vrouwelijke collega’s is beperkt. Wij kwamen luisteren om te weten in hoeverre het mogelijk is om de problematiek in ons werk bespreekbaar te maken. Dat is nu erg beperkt. We mogen al blij zijn als we een pauze kunnen nemen en een toilet ter beschikking hebben, laat staan de rest. Enkele van onze collega’s zitten in de menopauze, voor de rest komt het ook dichterbij. Onderling kunnen we er wel goed over praten en lachen. Bij onze mannelijke collega’s wordt het onderwerp met een grap en een zwans onthaald. Maar wij zijn niet op onze mond gevallen. Echt iets concreet veranderen? Dat is nog niet aan de orde en ik denk dat het moeilijk gaat zijn.”

“Het was een heel interessante avond,” rondt Greet af. “Bij het volgende M/V Kaffee ben ik graag opnieuw van de partij!”

Foto’s © Stes