Toen een klein zwart meisje de rol van prinses weigerde voor een toneelstuk, omdat prinsessen wit zijn met blond haar en blauwe ogen wist Mylo Freeman: hier moet ik iets aan veranderen. Om een tegengewicht te bieden tegen het gebrek aan zwarte rolmodellen, bedacht ze het personage prinses Arabella. Een klein, ietwat verwend prinsesje met een donkere huid en helikopterkrullen.

Prinses Arabella maakte al heel wat avonturen mee die neergetekend werden in de boeken en reist ondertussen de hele wereld rond. Soms reist Mylo met haar mee en leest ze voor aan kinderen. Telkens merkt ze hoe de verhalen zorgen voor verbinding. Ze maken emoties los en brengen een gesprek op gang.

Meer nog dan verbinding zorgt prinses Arabella en de andere personages uit de pen en potloden van Mylo ook voor rolmodellen. Net zoals Rudine Sims Bishop het zo mooi zegt. Mylo: “Kinderen hebben behoefte aan zowel spiegels als ramen. Veel gekleurde kinderen zien de wereld alleen via ramen, zij hebben spiegels nodig. Andere kinderen zien alleen spiegels en zij moeten de wereld ook door ramen leren zien.”

Dat Kato Luyckx na Mylo het woord neemt, is geen toeval. Het is dankzij de prinses Arabella boeken en een meisje dat zich voor het eerste herkende in een boek, dat Kato besloot om met antiracisme en sociaal-rechtvaardig opvoeden bezig te zijn. Ze schreef zelf mee aan het boek, ‘Sssst, dat mag je niet zeggen’.

Waarom dat zo belangrijk is? Omdat het belangrijk is dat kinderen een sterk zelfbeeld hebben, over zichzelf, maar ook over hun huidskleur. Omdat kinderen de taal moeten leren om te praten over diversiteit. En omdat ze enkel op die manier kunnen opkomen voor zichzelf, voor anderen en tegen onrechtvaardigheid.

Het is niet genoeg om niet racistisch te zijn. Niet racistisch zijn is meedobberen met de stroom. We moeten anti-racistisch zijn en tegen de stroom in gaan om een verschil te kunnen maken.

Zijn kinderen daar niet te jong voor? Als je weet dat kinderen al vanaf 3 jaar een witte huid associëren met positieve kenmerken en een bruine huid met negatieve kenmerken, beginnen we best op tijd met sociaal-rechtvaardig opvoeden.

Hoe doe je dat dan? Kato: “Door te leren en reflecteren, door jezelf in te lezen en bij te leren. Door kinderen te tonen en door spiegels en vensters aan te bieden. Kinderen hebben rolmodellen nodig om te zien wat ze kunnen worden. Door in gesprek te gaan, hoe stuntelig ook. Het is altijd beter om in gesprek te gaan dan erover zwijgen. Door te benoemen, eerlijk te antwoorden op vragen die kinderen hebben en het samen op te zoeken als je het zelf niet goed weet. En tot slot, door actie te ondernemen. Dat kan en mag ook heel klein zijn door bijvoorbeeld kritisch te kijken naar werkboeken in de klas en een mail te sturen naar een uitgever. Actie ondernemen is van belang. Het is niet genoeg om niet racistisch te zijn. Niet racistisch zijn is meedobberen met de stroom. We moeten anti-racistisch zijn en tegen de stroom in gaan om een verschil te kunnen maken.”

Wil jij je verder verdiepen?

DocAtlas stelde een leeslijst samen met (kinder)boeken rond het thema antiracistisch opvoeden.
> De lijst kan je hier downloaden. Heel wat van deze boeken vind je in de reguliere collectie van de bib.