Dit jaar kozen we voor Sing Sing en Temps Mort. De eerste is een Amerikaans drama, gebaseerd op een theaterprogramma dat in de New Yorkse Sing Sing-gevangenis loopt, de tweede een Belgisch-Franse coproductie die drie mensen in detentie volgt die voor het eerst een weekend de gevangenis mogen verlaten.

Sing Sing

Bij UGC Turnhout vertoonden we in samenwerking met MOOOV de film Sing Sing. In de gelijknamige Amerikaanse gevangenis loopt een theaterproject (het ook in het echt bestaande ‘Rehabilitation Through the Arts’) waarbij mensen in detentie samen naar een toneelvoorstelling toe werken. De cast bestaat grotendeels uit mensen met een detentieverleden – vooral alumni van het theaterprogramma – aangevuld met enkele professionele acteurs, zoals de voor deze film voor een Oscar genomineerde Colman Domingo. Dit waargebeurde verhaal over veerkracht, menselijkheid en de kracht van kunst wist de zaal te beroeren.

We leidden de film in met een boeiend vraaggesprek met theaterregisseur Hanneke Pauwe, die vorig jaar de familievoorstelling STRAF! maakte. Dat stuk vertelt het verhaal van twee zusjes van wie de mama in de gevangenis zit. Ze voelen zich buitengesloten en door alles en iedereen gestraft. Ze gaan zelf op zoek naar wat rechtvaardigheid, wetten en (on)gehoorzaamheid betekenen. Hanneke werkte voor deze voorstelling samen met een aantal moeders en andere vrouwen uit de Antwerpse gevangenis. Ze vertelde over dit makingsproces en over hoe het stuk binnenkwam bij de kinderen die kwamen kijken.

Temps Mort

In de gevangenissen van Wortel en Turnhout organiseerden we diezelfde week twee vertoningen van Temps Mort. In Wortel voor een groep mensen in detentie en in Turnhout voor een gemengd publiek van vrije burgers en mensen uit de gevangenis. In deze debuutfilm van regisseur Ève Duchemin krijgen drie gedetineerden een uitgangsvergunning van 48 uur om te werken aan hun re-integratie. Op deze 48 uur proberen ze wat verloren tijd in te halen en geliefden te ontmoeten.

De collega’s van Moderator nodigden enkele medewerkers van het Justitiehuis in Turnhout uit om samen met hen het nagesprek te verzorgen. Ze gingen met de groep in gesprek over reclassering en over hoe je je kan voorbereiden op een geslaagde terugkeer naar de samenleving.

Ontmoetingen die resoneren

Liesbeth was erbij voor de vertoning van Sing Sing en Temps Mort in de gevangenis van Turnhout.

Lees hier haar ervaring:

Mijn deelname aan Ciné Détiné heeft me meer geraakt dan ik vooraf had verwacht. De films ‘Sing Sing’ en in het bijzonder ‘Temps Mort’ bleven nog lang nazinderen. Hoewel ik de details niet meer scherp voor ogen heb, voelde ik een diepe vorm van medeleven met de gevangenen en het bestaan dat ze leiden. De films lieten stiltes vallen die nog dagen bleven hangen. Niet alleen de films, maar ook het gesprek na de vertoning met een gedetineerde in de gevangenis, was bijzonder waardevol. Wat me vooral trof, was hoe belangrijk het is om gehoord te worden, om een stem te mogen hebben, zelfs – of misschien juist – binnen de muren van een gevangenis. In dat gesprek voelde ik kwetsbaarheid, eerlijkheid en een vorm van hoop die me raakte. Het besef dat perspectief mogelijk blijft, ondanks de beperkingen van een gevangenis, gaf het geheel, een onverwacht menselijke dimensie. Ciné Detiné bood niet alleen films, maar vooral ontmoetingen die blijven resoneren.

Graag tot volgend jaar voor een vijfde editie van Ciné Détiné Kempen!

‘Ciné Détiné’ is een initiatief van het regionaal DIALOOGoverleg Kempen met Avansa Kempen, De Rode Antraciet, Moderator vzw, Mooov en gevangenis Turnhout in het kader van de Nationale dagen van de gevangenis en de Internationale week van het herstelrecht. 

Artikel: Thomas Baeckens
Foto: Jitske Sysmans