Dat vertellen Berten Kempen, participatie ambtenaar, en Myriam Bergmans, bevlogen burger, beide lid van de participatieraad. Bij het oprichten van die participatieraad werd een oproep gedaan naar kandidaten om in de raad te zetelen: 12 burgers – een uit elk deeldorp; 4 politieke vertegenwoordigers – 2 vanuit de meerderheid, 2 vanuit de oppositie; 2 ambtenaren en tot slot de schepen van participatie. Ieder vanuit een eigen rol, maar allemaal gelijkwaardig en met hetzelfde doel: inwoners van Geel ruimte geven om initiatief te nemen en om samen met de gemeente projecten op te zetten die de hele gemeenschap ten goede komen.

Idee voor Geel

Het begon met een brede oproep ‘Idee voor Geel’. Bij aanvang kwamen de ideeën maar mondjesmaat binnen. En daarna volgde spelbreker corona. De participatieraad nam tijd om te leren, te evalueren en volgende stappen te zetten. Het idee werd omgevormd naar ‘burgerbudget’ en het schepencollege maakt tweejaarlijks € 100.000 vrij om de projecten, ingediend door burgers, te ondersteunen. De projecten worden getrokken door de initiatiefnemers, maar de participatieraad ondersteunt in het vormgeven ervan en de gemeente faciliteert. Om aanspraak te maken moet een project 100 stemmen verzamelen en voldoen aan een aantal voorwaarden.

Samenstelling van een burgerjury

Wie beoordeelt die projecten? Bij de tweede editie van het burgerbudget zocht de participatieraad versterking. Vanuit elk deeldorp werden inwoners geloot om in een burgerjury te zetelen om de projecten te beoordelen. Dankzij die loting werd de burgerjury een diverse groep, een goede afspiegeling van de gemeente. Elk project werd zorgvuldig afgetoetst aan een aantal criteria: wat is de maatschappelijke meerwaarde van het project? Is het voor iedereen toegankelijk? Is het duurzaam? Doorkruist het geen andere plannen? Hoe verdelen we het budget? De leden van de participatieraad en de burgerjury beargumenteerden heel helder waarom een project al dan niet weerhouden werd en communiceren dit aan de betrokkenen.

Van pannakooi tot velodroom

Ondertussen zijn een aantal projecten (bijna) afgerond. Een kleine greep uit de projecten: een buurt plantte samen krokussen in de straat, een heuse velodroom voor kinderen werd aangelegd, de hut van Zammel werd verplaatst, opgewaardeerd en gaf een boost aan het verenigingsleven. In het centrum (Boerenkrijgstraat/Brigandshof) werd een buurtplein heringericht met een troostplek en plaats voor ontmoeting.

Ook jongeren vinden hun weg. Vanaf 10 jaar kunnen ze mee hun stem uitbrengen, vanaf 15 jaar mogen ze mee in de burgerjury zetelen. Ze kunnen uiteraard ook zelf een project indienen. Zo zal binnenkort een pannakooi (soort voetbalveld) geïnstalleerd worden door de jongeren.

Geel valt in de prijzen

Vijf jaar na het opstarten van de participatieraad werden heel wat burgers van ver of van dichtbij betrokken. De projecten zorgen stuk voor stuk voor verbinding in wijken of deeldorpen. De kloof tussen de gemeente en de inwoners verkleint, want burgers krijgen meer inzicht in de werking van de gemeente en de gemeente kent veel beter de noden van de burgers. Met het burgerbudget won de gemeente de ‘Goe bezig’ prijs van de Vlaamse vereniging van Dorpsbelangen en bij de ‘Athena’ prijs voor burgerparticipatie behaalde Geel zilver.

Ook de komende jaren blijft de ambitie van de participatieraad groot. Er wordt uitgekeken naar nieuwe burgerbudgetten, in samenwerking met de gelote burgerjury. De participatieraad blijft hun kennis en expertise verder uitbouwen en schrijft ook een eigen memorandum voor de nieuwe bestuursploeg om participatie nog duidelijker op de agenda te zetten. Op die manier zijn ze een klankbord voor participatieve projecten die de gemeente zelf opzet en stimuleren ze burgers en verenigingen om projecten op te zetten.

Participatietips van Berten en Myriam

• Neem je tijd, durf te doen, durf te falen. Evalueer en stuur bij.

• Vergeet niet te communiceren over wat je doet en geef zichtbaarheid aan projecten.

• Geef de politici, de ambtenaren en de burgers een gelijkwaardige stem in de raad en erken elkaars meerwaarde. Op deze manier zet je een mentaliteitswijziging in gang die zich langzaam maar zeker verspreid in heel de gemeente.

Meer lezen over participatie in Geel?

• Een overzicht van de actuele projecten ‘Idee voor Geel’
• De visie, voorwaarden en aanpak van Geel i.v.m. participatie
• Wat doet de participatieraad in Geel?

Ook participatief aan de slag?

Schrijf je in voor Broodje Burger, ga aan de slag met het participatiehandboek of contacteer ons.